Tinh hoàn lạc vị trí

1. Định nghĩa: Tinh hoàn không nằm đúng vị trí trong bìu bào gồm tinh hoàn ẩn và tinh hoàn lạc chỗ

2.     Nguyên nhân – cơ chế:
-         Dị dạng của dây kéo tinh hoàn, làm cản trở sự di chuyển của tinh hoàn.
-         Loạn sản tinh hoàn, tinh hoàn không nhạy cảm với gonadotrophin
-         Thiếu sự kích thích của gonadotrophin, nên adrogen của tinh hoàn không phát huy tác dụng
-         Ống bẹn rộng, tinh hoàn thiếu các thành phần cố định nên tinh hoàn di động, co rút từ bìu lên ống bẹn ổ bụng
-         Tinh hoàn khi di chuyển đã bị kéo lạc ra ngoài đường đi bình thường trong quá trình phôi thai…
3.     Hậu quả:
-         Teo tinh hoàn.
-         Giảm số lượng tinh trùng, vô tinh.
-         Loạn sản, ung thư hóa tinh hoàn lạc chỗ.
-         Chấn thương tinh hoàn lạc chỗ, xoắn thừng tinh…
-         Rối loạn tâm lý, giảm khả năng tình dục.

Tinh hoàn trong ổ bụng khi nội soi

 
 
4.     Chẩn đoán:
a.     Cơ năng:
-         Tâm lý e ngại, xấu hổ, thiếu tự tin.
-         Tính cách nứ hóa.
-         Tự thấy bìu 1 bên nép hoặc  có khối bất thường ở bẹn bìu 1 hoặc 2 bên từ nhỏ.
b.     Toàn thân: Ít thay đổi, thay đổi thể hình khi lạc chỗ cả 2 tinh hoàn.
c.      Thực thể ( khám cơ quan sinh dục):
-         Bìu 1 hay 2 bên không có tinh hoàn.
-         Có khối tròn dọc theo ống bẹn, có thể hoặc không thể kéo xuống bìu, hoặc có khối bất thường vùng bẹn bìu: Hình thoi, mềm, di động…
-         Có thể có kèm theo: Tràn dịch màng tinh hoàn, thoát vị bẹn, các bất thường cơ quan sinh dục khác…
d.  Cận lâm sàng:
-         Xét nghiệm: Định lượng HCG, testosteron…
-         Siêu âm tinh hoàn, ổ bụng: Chẩn đoán chính xác vị trí, kích thước tinh hoàn lạc chỗ ở ống bẹn, lỗ bẹn nông – sâu….
-         CT, MRI ổ bụng: Chỉ định khi tinh hoàn trong ổ bụng , nhưng đắt tiền.
5.     Điều trị:
a.     Trẻ nhỏ:
-         Nhỏ hơn 1 tuổi: Điều trị bằng hormon
-         Nên mổ trước 2 tuổi, tránh biến chứng teo tinh hoàn, ảnh hưởng tới ống sinh tinh.
+ Đưa tinh hoàn về bìu: Mổ mở, mổ vi phẫu.
+ Hạ tinh hoàn nội soi.
b.     Trẻ lớn, nam trưởng thành:
-         Mổ càng sớm càng tốt, sau đưa tinh hoàn về bìu thì nên điều trị hormon hỗ trợ.
-         Cắt bỏ tinh hoàn: Khi ung thư hóa, khi đã đủ con và sinh thiết tức thì có loạn sản hoặc nằm cao trong ổ bụng không có khả năng hạ tinh hoàn xuống bìu.
Hiện nay: Chẩn đoán sớm tinh hoàn lạc vị trí rất tốt, tỷ lệ trẻ nam được điều trị sớm rất cao và đạt kết quả tốt tại các cơ sở y tế chuyên sâu như: BV nhi TW, BV Việt Đức, BV Đại học Y Hà nội…
Nhưng cũng có 1 tỷ lệ không nhỏ, nam giới trưởng thành do điều kiện kinh tế  khó khăn, tâm lý xấu hổ …. nên vào viện muộn. Đo đó xử trí hạ tinh hoàn xuống bìu sẽ khó khăn hơn, cũng như tăng tỷ lệ cắt tinh hoàn ung thư hóa...