Chuẩn bị sinh thiết tuyến tiền liệt qua trực tràng dưới hướng dẫn của siêu âm trực tràng trong chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt

Sinh thiết tuyến tiền liệt, cung cấp một khối lượng mô nghi ngờ bệnh lý cho nhà giải phẫu - tế bào học. Thủ thuật thường không gây đau đớn và nguy hiểm đối với bệnh nhân nếu được chuẩn bị kỹ lưỡng và sử dụng phương pháp giảm đau hỗ trợ hợp lý. Sinh thiết càng thuận lợi và tăng tỷ lệ lấy được mô bệnh phẩm an toàn, như ý nếu có đươc siêu âm trực tràng hướng dẫn.

1.     Chỉ định sinh thiết tuyến tiền liệt:

-         Thăm trực tràng: Tuyến tiền liệt có nhân cứng.

-         Siêu âm ổ bụng: Tuyến tiền liệt có ổ giảm âm, nhiều điểm vôi hóa,…

-         [ PSA] > 4 ng/ml.

2.     Chuẩn bị bệnh nhân:

-         Giải thích các nguy cơ, tai biến, biến chứng trong và sau quá trình sinh thiết tuyến tiền liệt: Đau, đái máu, chảy máu hậu môn,…

-         Thụt tháo đại tràng sạch:

+ Fortrans 1g: 2 – 3 gói pha nước uống ( 1g / 1 lít ).

+ Fleet 1- 2 tube, thụt hậu môn.

+ Seduxen 5mg/ 1 viên: uống 1-2 viên ( Trước ngủ 30 phút ).

+ Kháng sinh dự phòng: Đường uống, tiêm

3.     Thủ thuật sinh thiết:

-         Bệnh nhân được giảm đau tĩnh mạch.

-         Nằm nghiêng trên bàn, tư thế  đùi vuông góc với thân, cẳng chân vuông góc với đùi.

-         Sát khuẩn hậu môn, trực tràng.

-         Trải toan vô khuẩn để khu trú lại lỗ hậu môn.

-         Đặt máy siêu âm trực tràng qua hậu môn vào trực tràng, siêu âm đáng giá tuyến tiền liệt: Vùng ngoại vi, vùng chuyển tiếp, vùng trung tâm,… Đo kích thước, khối lượng tuyến tiền liệt, tìm các ổ giảm âm,…

-         Tiến hành đặt súng sinh thiết, sinh thiết theo sơ đồ, các điểm có ổ giảm âm nghi ngờ ung thư đưa các mẫu sinh thiết vào từng ống đựng bệnh phẩm đã đánh dấu theo sơ đồ.

-         Sau kết thúc sinh thiết, sát khuẩn và đặt gạc dài tẩm thuốc sát khuẩn vào trực tràng.

4.     Theo dõi và điều trị sau sinh thiết:

-         Theo dõi: Đau, các chỉ số sinh tồn ( Mạch, nhiệt độ,.. ), bí tiểu, chảy máu hậu môn,…

-         Tâm lý của bệnh nhân.

-         Kháng sinh đường uống, giảm đau Non – Steroid, chống phù nề,..

5.     Chỉ định sau khi có kết quả giải phẫu bệnh:

-         Nếu kết quả giải phẫu bệnh là : Quá sản lành tính tuyến tiền liệt

ð     Mổ nội soi qua niệu đạo, cắt tuyến tiền liệt nếu đã có bí đái, đái khó từ trước và kéo dài. Hoặc điều trị nội, theo dõi nếu không có triệu chứng rối loạn tiểu tiện.

-         Nếu kết quả giải phẫu bệnh là : Ung thư tuyến tiền liệt

ð     Kết hợp với CT-MRI, chưa có hình ảnh di căn, xâm lấn phá vỏ tuyến tiền liệt: Cắt tuyến tiền liệt toàn bộ, nạo vét hạch.

ð     Kết hợp với chẩn đoán hình ảnh: Ung thư xâm lấn bàng quang, tạng xung quanh,..=> Bóc  tuyến tiền liệt – bàng quang, nạo vét hạch rộng rãi.

ð     Tuổi bệnh nhân > 70, cắt tuyến tiền liệt nội soi qua niệu đạo, có hoặc không kèm bóc tủy tinh hoàn .

ð     Giai đoạn muộn, di căn:  Dẫn lưu bàng quang, xạ trị,…

Sinh thiết tuyến tiền liệt dưới hướng dẫn của siêu âm qua đường trực tràng có giá trị rất cao trong chẩn đoán bệnh lý ung thư tuyến tiền liệt. Sinh thiết được chuẩn bị kỹ lưỡng, giảm đau bằng phương pháp tiền mê tĩnh  mạch hay giảm đau tĩnh mạch sẽ giúp bệnh nhân yên tâm khi được thực hiện thủ thuật.